• de
  • en
  • pl
  • ru

  • KANTS LEBEN

  • Serdecznie witamy w Krajowym Muzeum Prus Wschodnich z Działem Niemców Bałtyckich oraz Muzeum Browaru w Lüneburgu

  • Po Prusach została tylko nazwa

  • Państwo Zakonu Krzyżackiego (1231-1525) – wojownicy, mnisi, władcy

    • Mit niezwyciężonego Zakonu – Krzyżacy na wojnie

    • Maria i misja – chrześcijańska reguła Zakonu Krzyżackiego

    • Jak funkcjonowało państwo Zakonu Krzyżackiego?

    • Upadek Zakonu Krzyżackiego w Prusach

  • Literatura

    • Simon Dach (Kłajpeda 1605 – Królewiec 1659)

    • Johann Gottfried Herder (1744 Morąg – 1803 Weimar)

    • Ernst Theodor Amadeus Hoffmann (1776 Królewiec – 1822 Berlin)

    • Ernst Wiechert (1887 Piersławek niedaleko Ządźborka [Mrągowa] - 1950 okolica Zurychu)

    • Agnes Miegel (1879 Królewiec - 1964 Bad Salzuflen)

    • Siegfried von Vegesack (1888 majątek Blumbergshof, Inflanty - 1974 Weißenstein, Bawaria)

    • Arno Surminski (ur. w 1934 r. w Jegławkach w powiecie kętrzyńskim)

    • Johann Christoph Gottsched (1700 Judyty koło Królewca - 1766 Lipsk)

    • Muzyka królewiecka

    • Arno Holz (1863 Rastenburg [Kętrzyn] – 1929 Berlin)

    • Hermann Sudermann (1857 Matzicken / Macikai w Kraju Kłajpedzkim - 1928 Berlin)

    • Werner Bergengruen (1892 Ryga - 1964 Baden-Baden)

    • Siegfried Lenz (1926 Lyck [Ełk] - 2014 Hamburg)

    • Johannes Bobrowski (1917 Tylża [Sovietsk] – 1965 Berlin)

  • Bursztyn – „złoto Bałtyku”

    • Bursztyn – ma miliony lat, lecz nie jest kamieniem

    • Człowiek i bursztyn

    • Fascynująco różnorodny

    • Obróbka bursztynu

  • Bogactwo przyrodnicze Prus Wschodnich

    • Bogactwo i różnorodność fauny i flory w Prusach Wschodnich

    • Łosie – biologia i znaczenie symboliczne

    • Zalew i mierzeja – stworzone przez wodę i wiatr

    • Mazury – lasy mieszane i jeziora

    • Puszcza Romnicka – ostatni relikt „Wielkiej Puszczy”

  • Wzrost znaczenia Prus

    • Od wielkiego mistrza zakonu do świeckiego księcia: Albrecht von Brandenburg-Ansbach (1490-1568)

    • Suwerenność Prus: Wielki Elektor Fryderyk Wilhelm III (1620-1688)

    • Mistrzowie baroku: złotnicy i bursztynnicy

    • Awans na króla: Fryderyk III / I i koronacja w Królewcu w 1701 roku

    • Fryderyk Wilhelm I (1688-1740): reformator Prus

    • Pochód „wygnańców salzburskich”

    • Prusy stają się Prusami Wschodnimi: Fryderyk II zwany Wielkim (1712-1786)

  • Kryzys i wolność Prus – wojna przeciwko Napoleonowi

    • Od pokoju w Tylży do konwencji w Taurogach

    • „Najszlachetniejsza, najdoskonalsza ludzka istota, jaką być może kiedykolwiek nosiła ziemia” – mit Luizy

  • Trakeny – ojczyzna najstarszej hodowli koni czystej krwi

    • Znaczenie hodowli koni w Prusach Wschodnich

    • Powstanie rasy trakeńskiej – hodowla kiedyś i dziś

    • Królewska Stadnina w Trakenach – hodowla koni wyjątkowej klasy

    • Koniec hodowli trakenów w Prusach Wschodnich – nowy początek na Zachodzie

  • „Podnieścież się wy, wierzchy bram” / Wspólnoty religijne w Prusach Wschodnich

    • „Do panów Zakonu Niemieckiego by unikali fałszywej czystości”: protestantyzm w Prusach

    • Warmia: katolicka część Prus Wschodnich

    • Żydzi w Prusach Wschodnich

    • O anabaptystach, tradycjonalistach i wolnomyślicielach

  • „Kto uwierzy i zostanie ochrzczony, będzie zbawiony”: chrześcijaństwo dla początkujących

  • Królewiec jako ośrodek naukowy

    • Uniwersytet Alberta w Królewcu (Albertyna) 1544-1945

    • Mikołaj Kopernik (1473-1543) - Zwrot ku nowoczesności

    • Mieszkaniec Królewca i myśliciel światowej rangi – Immanuel Kant (1724-1804)

    • „Nasza nauka, która była nam najdroższa... była dla nas jak kwitnący ogród” – nauki przyrodnicze w Królewcu

    • Skarby archeologii – los królewieckiej kolekcji Prus

  • Zmiana i rozwój – „długi” wiek XIX

    • „...znieść dysharmonię, panującą wśród ludu” – od pruskiego poddanego do obywatela Prus

    • Prusy Wschodnie w wieku pary

    • SteinHardenberg

    • Stare przyzwyczajenie - Prusy Wschodnie w okresie biedermeieru

    • „Nimmersatt, gdzie Rzesza ma swój kres” – Prusy Wschodnie jako część Cesarstwa Niemieckiego od 1871 roku

    • Do Ameryki!

    • „Bastion graniczny Prusy Wschodnie” – prowincja jako baza wojskowa

    • Ceramika Cesarska – „majolika” kadyńska

    • Wzorzyste krajki i tradycyjny strój – tkanina ludowa

  • Malownicze Prusy Wschodnie

    • Wykładowcy grafiki w Akademii Sztuk Pięknych w Królewcu

    • Akademia Sztuk Pięknych w Królewcu w XIX wieku

    • Królewiecka Akademia Sztuk Pięknych w XX wieku

    • Rzeźbiarze w Królewcu

    • Fascynacja krajobrazem – kolonia artystyczna w Nidzie

  • Pierwsza Wojna Światowa 1914-1918 – „zapomniana“ wojna na Wschodzie

    • Hindenburg – „Zbawca Prus Wschodnich”

    • Zniszczenia, ruiny i solidarność – odbudowa

    • Plebiscyt 1920 roku

  • Oddzielone od Rzeszy - Prusy Wschodnie w Republice Weimarskiej

  • Drogi „Tylżycki” – Kryzysy gospodarcze w Republice Weimarskiej

    • „Osthilfe” – programy pomocowe podczas kryzysu rynku rolnego w Prusach Wschodnich

  • Zboże, ziemniaki, koniczyna i karasie – rolniczy kraj Prus Wschodnich

    • „…niemal niemożliwa do rozpoznania różnorodność” – rybołówstwo w Prusach Wschodnich

    • Rolnictwo Prus Wschodnich – tylko wielkie majątki?

    • Pole i bydło

    • Krowy Coralle, Fee i menonickie sery – mleczarstwo na najwyższym poziomie

    • Stocznie, koleje i drewno - handel i przemysł w Prusach Wschodnich

    • „Do Prus Wschodnich!” – odkryty region jako cel podróży

  • Prusy Wschodnie – raj dla myśliwych

    • Rzadka i wielka zwierzyna leśna

    • Wrzosowisko Rominter Heide – wyjątkowy teren łowiecki

    • Tradycje łowieckie

  • Polowanie dzisiaj – szczególna forma bliskości z naturą

    • „Zielona matura”: droga do polowania

    • Ochrona w rewirze łowieckim: opieka i obserwacja

    • Polowanie z zasiadki i w ruchu

  • Prusy Wschodnie w cieniu swastyki 1933-1945

    • Droga do dyktatury – Prusy Wschodnie głosują narodowo

    • „Wzorcowy Gau” narodowych socjalistów?

    • „Małe dziecięce postaci uciekały w panice przez ulicę” – terror i ludobójstwo w nazistowskich Prusach Wschodnich

    • Zniszczenie i upadek - II wojna światowa w Prusach Wschodnich

  • Upadek niemieckich Prus Wschodnich

    • Obozy dla uchodźców w Danii 1945-1949

    • „U nas codziennie wojna…” – trauma wczorajszych i dzisiejszych uchodźców

    • Pierwsze wypędzenia

    • Ucieczka z Prus Wschodnich między jesienią 1944 a kwietniem 1945 roku

    • „Dzikie wypędzenia” – „przesiedlenie według prawa i porządku”

  • Przybycie uchodźców do Lüneburga i Dolnej Saksonii

    • Bieda, ciasnota, prowizorka – problemy uchodźców po II wojnie światowej

    • Odnaleźć się w chaosie — kościoły i służby poszukiwawcze

    • Bez dachu nad głową, pustka na talerzu – jak zapobiec nędzy?

  • Jak zintegrować miliony uchodźców? Polityka wobec wypędzonych 1949-1970

    • Programy integracyjne – odszkodowania finansowe i budownictwo mieszkaniowe

    • Trudna droga do integracji zawodowej i społecznej

    • Wypędzeni w sowieckiej strefie okupacyjnej (SBZ) i w NRD

    • Przemiana poprzez zbliżenie

    • Ratować co się da – próby zachowania tradycji i zwyczajów

    • Muzeum Prus Wschodnich w Lüneburgu

  • Sporna pamięć „niemieckiego Wschodu”

    • Polacy, Rosjanie i Bałtowie i ich pamięć o niemieckiej historii na Wschodzie

  • Dwory szlacheckie - rezydencje stanowe i perły architektury

  • Kim są Niemcy bałtyccy?

  • Niemcy bałtyccy od średniowiecza do podboju rosyjskiego (1710/1721)

    • Hanza: Niemiecka Liga Hanzeatycka w krajach bałtyckich

    • Hanza jako obszar kulturowy

    • Chrystianizacja i podbój

    • Inflanty w okresie zmian

    • Od szwedzkiej do rosyjskiej dominacji na Bałtyku

  • Rycerstwo

  • Życie miejskie - ośrodki handlu, polityki, kultury i nauki

    • Czy miejskie to stanowe? Hierarchie w mieście

    • Średniowieczne sieci kontaktów - gildie kupców i cechy rzemieślników

    • Nauka i życie uniwersyteckie

    • Sztuka, artystki i artyści w krajach bałtyckich

    • Różnorodność rozrywek towarzyskich

    • Warenje i samowar – bałtycko-niemiecka kultura stołu od XVIII wieku

    • Mieszkać jak król? Kultura mieszkaniowa nad Bałtykiem w XVIII–XIX wieku

  • „Chrześcijańskie napomnienie dla mieszkańców Inflant…”

    • Pastorzy w krajach bałtyckich: nauczyciele, właściciele ziemscy, szermierze Oświecenia

    • O „poganach”, prawosławnych i Żydach

  • Prowincje bałtyckie jako „okno na Zachód”

    • Hrabia Burkhard Christoph von Münnich (1683-1767)

    • Niemcy bałtyccy na służbie Rosji

  • Estowie i Łotysze jako ludność rolnicza – od wolnych kmieci do chłopów pańszczyźnianych

  • Od warstwy wiodącej do mniejszości

    • Między frontami – Niemcy bałtyccy podczas I wojny światowej

    • Wzorowa ochrona mniejszości!

    • Punkt zwrotny: reformy rolne w Estonii i na Łotwie

    • Pakt Ribbentrop-Mołotow i jego konsekwencje – przesiedlenie Niemców bałtyckich

Impressum / Legal notice | Datenschutzerklärung