Aby ugruntować dokonane podboje, zakon założył około stu miast i ponad tysiąc wsi, zachęcając do przybycia chrześcijańskich osadników – głównie z Dolnych Niemiec – korzystnymi przywilejami. Koloniści karczowali lasy, osuszali bagna, wprowadzali nowoczesne techniki rolnicze i rzemieślnicze.
Dzięki lokacji na prawie chełmińskim miasta otrzymały nowoczesne prawa miejskie, umożliwiające szeroko zakreśloną samorządność. Zakon i wiele jego miast korzystało z przywilejów Hanzy. Eksportowali głównie drewno, zboże i bursztyn oraz stanowili punkt węzłowy w handlu między Zachodem (sól, sukno) a Wschodem (wosk, miód, futra). Handlowi sprzyjały zasadniczo ujednolicone miary i monety oraz dobre trakty drogowe.
Kraj został podzielony na komturie. Nadrzędne kwestie regulował Wielki Mistrz i jego dowódcy oraz konwent zakonny. Ponieważ bracia zakonni nie mogli się żenić, to własność nad grodami i ziemiami zawsze przypadała zakonowi.
Ilustracja: Wielki Młyn w Gdańsku
Około 1350 roku Zakon zbudował w Gdańsku siedmiopiętrowy młyn. Wpierw dwanaście, a później osiemnaście kół młyńskich czyniło go największym młynem w Europie. Młyn i piece chlebowe działały do 1945 roku. Codziennie mielono do 200 ton zboża, co w czasach zakonnych wystarczało na chleb w całym Gdańsku.
Zdjęcie: Andrzej Otrębski, Wikipedia Creative Commons Lizenz