Drogi „Tylżycki” – Kryzysy gospodarcze w Republice Weimarskiej

Po 1920 roku Prusy Wschodnie pozostały krajem rolniczym o niewielkich zasobach naturalnych i słabo rozwiniętym przemyśle. Sprzedaż podstawowych produktów, takich jak zboże, oraz handel ze wschodu na zachód Niemiec był znacznie utrudniony przez odcięcie prowincji nowymi granicami od Rzeszy. Wiele zakładów w Prusach Wschodnich popadło w kryzys i długi. Rząd organizował programy pomocowe.

Młoda Republika Weimarska została mocno dotknięta hiperinflacją w 1923 r. i światowym kryzysem gospodarczym w 1930 r. Wiele osób, zwłaszcza bezrobotnych, wpadło w nędzę, nie mając żadnej znaczącej osłony socjalnej. Dramatycznie spadły ceny produkcji żywności. Doprowadziło to do bankructwa wiele zakładów pracy , zwłaszcza na obszarach rolniczych jak Prusy Wschodnie. Migracja ze wsi nadal była bardzo wysoka.

Prusy Wschodnie dotknęło także załamanie sprzedaży: transport żywności poprzez tzw. „polski korytarz” do oddzielonej granicą Rzeszy był utrudniony. Zaś transport drogą morską przez Bałtyk, który omijał przejścia graniczne, wydłużał trasy i czas dostaw. Skutek był taki, że znacznie podrożały towary eksportowane z Prus Wschodnich, które wcześniej z sukcesem sprzedawano w Berlinie i innych niemieckich miastach – takie jak masło i ser tylżycki (Tilsiter).

Ilustracja:

Pieniądze zastępcze Prus Wschodnich, tzw. banknoty seryjne

Przed wybuchem hiperinflacji w 1923 r. nominał rzadko przekraczał 10 marek, ale ciekawy projekt graficzny zapewniał instytucji emitującej wartość dodaną ze względu na duży popyt wśród kolekcjonerów – podobnie jak to jest ze zbieraczami znaczków pocztowych. Banknoty są często zaprojektowane a wysokim poziomie artystycznym, czasem jako wielobarwne druki, czasem jako serie zdjęć ukazujących dane miejsce lub okolicę.