W 1806 roku cesarz Francji Napoleon Bonaparte odniósł miażdżące zwycięstwo nad połączonymi siłami Prus i Rosji. Dwór królewski uciekł do Prus Wschodnich. W 1807 roku zawarto układ pokojowy w Tylży: terytorium Prus okrojono o połowę, zredukowano armię. W 1812 roku po tragicznej wyprawie Napoleona w głąb Rosji, w Prusach Wschodnich rozpoczęto „walki wyzwoleńcze”.
Po rewolucji w 1789 r. Francja rozpoczęła podbój Europy i zwyciężyła także Prusy pod berłem Fryderyka Wilhelma III. Z powodu olbrzymiej kontrybucji ustalonej w traktacie pokojowym, w 1807 roku doszło na dworze królewskim do przełomowego zwycięstwa sił reformacyjnych, czego skutkiem była modernizacja społeczna i militarna kraju.
W 1812 roku Prusy musiały poprzeć wojska napoleońskie w kampanii przeciwko Moskwie. Jednak część oficerów wykorzystała moment klęski Francuzów, by ponownie sprzymierzyć się z Rosją i powstać przeciwko francuskiej okupacji. W Królewcu wezwanie do walki przeciwko Napoleonowi spotkało się z szerokim odzewem ludu i zakończyło zwycięstwem. Prusy stały się jedną z europejskich potęg, państwem przewodnim w krajach niemieckojęzycznych.
Ilustracja:
Otto Brausewetter (1835-1904): Mowa hr. von Yorcka przed stanami Prus Wschodnich w Królewcu 5 lutego 1813 roku, kopia wykonana przez Ludwiga Christopha według zniszczonego obrazu wschodniopruskiego malarza.
Generał Ludwig Yorck von Wartenburg (1759-1830) jako dowódca pruskiego korpusu pomocniczego w armii francuskiej zainicjował sojusz z Rosją i podpisał „konwencję z Taurogów”. W przemowie przed królewieckim landtagiem wezwał do utworzenia pruskiej obrony terytorialnej, która obejmowałaby wszystkich mężczyzn w odpowiednim wieku. Tym samym antycypował powszechną służbę wojskową, którą wkrótce potem wprowadzono. Zapał do walki z okupacją Napoleona ogarnął szerokie rzesze społeczeństwa.