W 1525 roku ostatni Wielki Mistrz Albrecht von Hohenzollern przekształcił państwo zakonne w świeckie księstwo ewangelickie. Od 1618 roku Hohenzollernowie rządzili Prusami i Marchią Brandenburską. Kolejnych czterech władców doprowadziło do połączenia tych ziem, co spowodowało, że w XVIII wieku Prusy stały się europejską potęgą.
Wielki Mistrz Albrecht, odchodząc od idei zakonnej, dokonał gruntownej zmiany, która umożliwiła skok w przyszłość. Prusy Książęce jako pierwsze w świecie państwo protestanckie unowocześniło się także dzięki uniwersytetowi w Królewcu.
Czas panowania „Wielkiego Elektora” był czasem zjednoczenia ze szlachtą i sukcesów militarnych. Władca uwolnił się od zależności lennej od Polski i w ten sposób utorował drogę do koronacji syna Fryderyka w 1701 roku.
Jego syn Fryderyk Wilhelm I, zwany „królem żołnierzy”, przyniósł państwu długi okres pokoju. Wykorzystał go na reformy wewnętrzne. Ze swoją obsesją na punkcie wojska i z pomocą korpusu profesjonalnych urzędników wprowadził wiele wartości, uważanych później za typowo „pruskie”. Jego syn Fryderyk II zwany „Wielkim” prowadził z kolei wojny, które wyprowadziły Prusy Wschodnie z izolacji.
Ilustracja:
Królewiec, widok na zamek z Placu Kościelnego na Starym Mieście, 1836, litografia według obrazu Carla Hübnera (1814-1879)
Królewiec, który od XIV wieku był siedzibą marszałka zakonu, stał się w 1457 roku po utracie Malborka na rzecz Polski siedzibą Wielkiego Mistrza, a od 1525 roku rezydencją książąt Prus. Ponieważ wyniesienie elektora do godności króla było możliwe tylko poza granicami Rzeszy, to kościołem koronacyjnym królów Prus stał się królewiecki kościół zamkowy, nawet kiedy brandenburscy Hohenzollernowie rządzili z Berlina i Poczdamu. Wielokrotnie przebudowywany zamek kształtował krajobraz miasta, będąc też siedzibą władz prowincji, sądu najwyższego oraz Muzeum Archeologicznego Stowarzyszenia „Prussia”. W czasie II wojny światowej zamek został zniszczony, a jego ruiny Sowieci wysadzili w powietrze w 1968 roku.