Chrystianizacja i podbój obszaru późniejszych krajów bałtyckich oraz zamieszkujących je ludów nastąpiła poprzez zakładanie biskupstw i faktorii kupieckich, a także za sprawą Krzyżaków, którzy do początku XIV w. podporządkowali zakonowi spore obszary. Natomiast rozwój Litwy potoczył się innymi drogami.
Pobrzeże Bałtyku było obiektem zainteresowania kupców niemieckich już od XII wieku ze względu na szlaki handlowe prowadzące z Rosji. Miasta Ryga, Reval (Tallinn) i Dorpat (Tartu) doszły do wielkich bogactw, szczególnie w XV wieku, kiedy to w ramach Ligi Hanzeatyckiej zdominowały handel na Morzu Bałtyckim i jednocześnie znajdowały się pod silnym wpływem kulturowym Niemiec, Danii i Szwecji. Władza biskupów i Zakonu Krzyżackiego upadła na skutek wojen o Inflanty około połowy XVI wieku. Kurlandia znalazła się pod zwierzchnictwem Korony Polskiej, Inflanty przypadły Rzeczpospolitej Obojga Narodów, a Estonia Szwecji. Mimo to warstwa Niemców bałtyckich nadal zachowała dominację polityczną, gospodarczą i społeczną nad większością ludności, złożoną z rdzennych Łotyszy i Estów.
Ilustracja: Grupy etniczne i języki w regionach bałtyckich około 1200 roku
Około roku 1200 w regionie bałtyckim osiedli Bałtowie i Finowie (plemiona Estów i Liwów). Z plemion Semigalów, Łatgalów, Zelów i Kurów powstał później naród Łotyszy. Estonia jest zaludniona gęściej niż Łotwa. W obu krajach mieszka około 300 tysięcy ludzi.