Rozwój turystyki mógł nastąpić dopiero wtedy, gdy pod koniec XIX wieku szybką podróż z centrum Niemiec do Prus Wschodnich umożliwił rozwój kolei żelaznej. Pierwszymi ważnymi celami podróży były nadmorskie miejscowości w Sambii, takie jak Kranc czy Ruszowice, które przyjmowały letników. W latach 90. XIX w. odkryto krajobraz Mazur, a ok. 1900 r. miejscem spotkań artystów stała się malownicza wioska rybacka Nida na Mierzei Kurońskiej.
Żywszy ruch turystyczny rozpoczął się po I wojnie światowej. W wyniku traktatu wersalskiego Prusy Wschodnie zostały odcięte od Rzeszy i musiały znaleźć nowe źródła dochodów. W kręgach nacjonalistycznych jako cele podróży polecano Malbork, pomnik Tannenbergu i cmentarze wojskowe, gdyż podczas I wojny tylko w Prusach Wschodnich toczyły się walki na niemieckiej ziemi. Królewiec, obie mierzeje, Warmia, Mazury i obecnie litewski region Kłajpedy były latem i jesienią popularnymi miejscami urlopowymi. Zimą gości do Prus Wschodnich przyciągało żeglarstwo lodowe.
Zdjęcia:
1.) Promenada plażowa nadbałtyckiego kurortu Cranz, 1928 r.
Miasteczko Koronowo / Kranc, które już na początku XIX wieku było uznanym kurortem, zachwycało szeroką piaszczystą plażą. Otwarte w 1885 roku połączenie kolejowe z Królewcem przyspieszyło rozwój turystyki. Pociągi wyjeżdżające co godzinę pokonywały odległość 30 kilometrów, przewożąc ponad milion gości rocznie. Nawet jako obecny rosyjski Zielenogradsk, Kranc pozostał popularnym kurortem nadmorskim.
2.) Tomasz Mann z rodziną przed nowo wybudowanym domem letniskowym w Nidzie, lipiec 1930 r.
W 1929 roku Tomasz Mann otrzymał literacką Nagrodę Nobla i za te pieniądze wybudował dom letniskowy w Nidzie na Litwie, gdzie zafascynowały go krajobraz i światło – „włoski widok”. Ponieważ jako zdeklarowany przeciwnik narodowego socjalizmu wyemigrował z Niemiec już w 1933 r., to tylko kilka razy rozkoszował się latem w Nidzie. Od lewej siedzą na piasku: Katia Mann, Elisabeth Mann, Thomas Mann, Michael Mann, dwóch chłopców nienależących do rodziny, w tle na ławce Monika Mann.
Zdjęcie: Biblioteka ETH w Zurychu, Archiwum Thomas Mann / Fotograf: Fritz Krauskopf / TMA_0192