Miasta takie jak Ryga, Reval/Tallin i Dorpat/Tartu ukształtowane zostały dzięki średniowiecznym strukturom związku Hanzy. Gildie kupieckie i cechy rzemieślnicze w większości niemieckiego mieszczaństwa decydowały o kształcie życia w miastach aż do późnego wieku XIX.
Po upadku gospodarczym na skutek wojen i zarazy na początku XVIII wieku nastąpiła fala migracji niemieckich kupców, rzemieślników, artystów i później także naukowców, która ożywiła ludność miast nadbałtyckich. Do połowy XIX wieku miasta te do połowy albo nawet w większości zamieszkane były przez Niemców. Niemiecka ludność częściowo asymilowała także Estów, Łotyszów i innych autochtonicznych mieszkańców.
Nastąpił rozkwit kultury i sztuki, a centrum naukowym stał się słynny Uniwersytet Dorpacki, zwany „nordyckim Heidelbergiem”.
Uwolnienie chłopów spod pańszczyzny i swoboda handlu doprowadziły pod koniec XIX wieku, także na skutek procesów uprzemysłowienia, do skokowego wzrostu ludności miast. Tym samym spadł odsetek ludności niemieckojęzycznej.