Został królem w 1713 roku. Zmodernizował administrację i gospodarkę oraz odbudował skarb państwa, spustoszony przez jego ojca wydatkami na reprezentację i utrzymanie dworu. Stworzył system wewnętrznego zarządzania krajem, kształtując go na wiele lat.
Pomimo skąpstwa ten „Król Żołnierzy” podwoił stan liczebny armii, zapewniając tym samym niepodległość krajowi, gdzie od tego czasu wojsko było uprzywilejowane względem cywilów. Pobożny, ale uważany za despotę, żył skromnie i pracowicie. Miał niewiele szacunku dla życia dworskiego, sztuki i literatury, za to kochał polowania.
Jak nikt inny zasłużył się w odbudowie Prus Wschodnich, kraju zniszczonego i częściowo wyludnionego przez wojnę i zarazę.
To właśnie tam narzucił szlachcie dyscyplinę poprzez edukację męskich potomków już od dzieciństwa jako kadetów – późniejszych oficerów – oraz zakaz wojskowej służby najemnej. Na nowo oszacowano wielkość i opodatkowanie majątków rycerskich. Po raz pierwszy zaczęto wydzierżawiać domeny, czyli dobra królewskie, przedstawicielom mieszczaństwa.
Ilustracje:
1.) Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff (1699-1753): Fryderyk Wilhelm I, ca. 1737
„Król Żołnierz” prezentuje się jako król zupełnie inaczej niż jego ojciec: przedstawiony jest jako żołnierz w kirysie, wojskowych butach i w prostym mundurze pułkownika. W ręce król trzyma laskę marszałkowską jako insygnium dowództwa wojskowego, ale nie ma berła. Zamiast korony czy królewskiej peruki z długimi lokami „Król Żołnierz” nosi krótką fryzurę, powszechną w armii.
2.) Edykt Fryderyka Wilhelma I z 1724 r. w sprawie regulacji importu dziczyzny do miast.
Król osobiście nadzorował procesy administracji państwa i codzienność swoich poddanych, wydając liczne, bardzo szczegółowe dekrety. Pojęcie „pruskiego porządku” wywodzi się w dużej mierze z jego działań.