Duch reform i optymistyczny nastrój po „wojnie wyzwoleńczej” nie utrzymał się w Prusach Wschodnich zbyt długo, lecz raczej zaczęto odnawiać dawne stosunki. Szczególnie wieś pozostała konserwatywna i wierna tradycji.
Także prezydentura liberalnego Theodora von Schöna, który od 1824 r. stał na czele Prus Wschodnich i Zachodnich, nie odwróciła tego procesu. Jednak kontynuując reformy, nadprezydent zdecydowanie opowiadał się za edukacją dla wszystkich klas społecznych i za nowoczesną gospodarką rolną, podlegającą normom ekonomicznym, a nie stanowym. Już w 1830 r. w posiadaniu szlachty była tylko połowa majątków w Prusach Wschodnich.
Rosły aspiracje gospodarcze i społeczne rozwijającej się klasy średniej. Społeczeństwo odniosło korzyści dzięki samorządności w miastach, zniesieniu barier cechowych i usprawnieniu handlu na skutek zniesienia cła wewnętrznego w Prusach w 1818 roku. W petycjach kierowanych do parlamentu krajowego, nawet z małych miasteczek jak Morąg, Stallupönen czy Wystruć, mieszkańcy żądali większej partycypacji społecznej.
Ilustracje:
1.) A. Berkhout, Portret rodzinny epoki biedermeieru, 1854
Skromny portret ojca, matki i dziecka odzwierciedla nowy obraz własny mieszczańskiej rodziny epoki biedermeieru, a także typowy dla tego czasu zwrot do sfery prywatnej. Najważniejsze jest rodzinne szczęście domowego zacisza. Dziecko nie jest już tylko „małym dorosłym” jak wcześniej, lecz dzieciństwo zostaje odkryte i zaakceptowane jako samodzielny etap życia.
2.) Friedrich Gilly, Wjazd wielkiego mistrza do refektarza w Malborku, 1803
W XIX wieku dużą popularnością cieszyły się historyzujące, przeważnie niemające wiele wspólnego z prawdą wizje średniowiecza, dzięki którym Niemcy odnosili wrażenie, że odnajdują niemiecką przeszłość, będącą fundamentem ich wspólnej tożsamości. W tym duchu romantycy niemieccy, m.in. poeta Joseph von Eichendorff i malarz Adolf Menzel, „odkryli” zamek w Malborku. Eichendorff, który przez dziesięć lat pracował jako pruski urzędnik w Gdańsku i Królewcu, napisał w 1830 roku dramat „Ostatni bohater Malborka”. Spopularyzowanie wiedzy o Malborku ostatecznie umożliwiło przeprowadzenie szeroko zakrojonych prac konserwatorskich.