W duchu Oświecenia, w 1802 r. za czasów cara Aleksandra I, ponownie otwarto Uniwersytet w Dorpacie (Tartu). Został on założony w 1632 r. przez króla Szwecji Gustawa Adolfa, lecz zamknięto go w 1710 roku. Ten uniwersytet krajowy, na którym do 1886 r. wykładano w języku niemieckim, stał się wspólnym ośrodkiem kulturowym i naukowym dla Estonii, Inflant i Kurlandii. Przez dziesięciolecia jego blask promieniował na całe Imperium Rosyjskie: to właśnie uczeni z Dorpatu byli liderami w dziedzinie nauk przyrodniczych, medycyny, farmacji, astronomii i badań Syberii.
Do końca XIX wieku około 70 procent ogółu studentów stanowiły miejscowe dzieci pochodzenia niemieckiego. W latach 1808–1823 założyli oni korporacje studenckie Curonia, Estonia, Livonia i Fraternitas Rigensis. Studenci estońscy, łotewscy, polscy i żydowscy długo musieli walczyć o uznanie społeczne. W latach 1878–1900 liczba łotewskich studentów wzrosła z 62 do 565.
Zdjęcie: Academia Petrina
Akademia powstała w 1775 r. w Mitawie (Jełgawa), stolicy Księstwa Kurlandii i Semigalii, z inicjatywy polityka i uczonego Friedricha Wilhelma von Raison. Założył ją książę Piotr von Biron. Pierwotnie planowano założenie uniwersytetu protestanckiego. Academia Petrina była najstarszą szkołą wyższą na Łotwie, którą ukończyły znane postaci łotewskiej kultury, jak poetka Aspazija (1865-1943) i folklorysta Krišjānis Barons (1835-1923). Zdjęcie: Herder-Institut, Marburg. Bildarchiv.