Po przejęciu władzy narodowi socjaliści zaczęli prześladować przeciwników ideologicznych – komunistów, socjaldemokratów i częściowo chrześcijan – a także homoseksualistów, lecz przede wszystkim Żydów.
Nowy reżim ogłosił Żydów „wrogami narodu”, wykluczając ich z życia społecznego poprzez zakazy wykonywania zawodu i bojkot żydowskich sklepów, czemu czasami towarzyszyła fizyczna przemoc.
Podczas tzw. „Nocy Kryształowej” 9-10 listopada 1938 roku w Prusach Wschodnich podpalano synagogi, aresztowano setki Żydów, zamordowano pięć osób w Nidzicy i w Lidzbarku Warmińskim. Odtąd codzienność Żydów kształtował obowiązek noszenia opaski z żółtą gwiazdą Dawida i świadczenia pracy przymusowej, a emigracja z Niemiec była w zasadzie niemożliwa. Liczebność gminy żydowskiej w Królewcu spadła z 3 tys. członków w 1933 r. do ok. 1200 latem 1942 r., kiedy wschodniopruskich Żydów deportowano do Mińska na Białorusi, gdzie zostali zamordowani przez SS. Także Sinti z Prus Wschodnich rejestrowano jako „Cyganów”, więziono w obozach np. w fabryce przy Contiener Weg w Królewcu i mordowano.
Już wiosną 1940 r. SS opróżniło z pacjentów psychiatrycznych szpitale i domy opieki w Prusach Wschodnich, następnie chorych transportowano do Działdowa, gdzie esesmani z „Sonderkommando Lange” dusili ich gazem w samochodach ciężarowych.
Cytat tytułowy: Opis „Nocy Kryształowej” sporządzony przez dyrektora szkoły żydowskiej w Królewcu Davida Franza Kältera, kiedy to agresywny tłum zaatakował żydowski sierociniec.
Zdjęcia:
1.) Henryk Wittenberg (1879 –1952) z żoną Teklą, 1938.
W 1935 roku Henryk Wittenberg został zaatakowany przez Hitlerjugend. Okna jego sklepu z galanterią skórzaną w Ostródzie zaklejono napisami, lecz kupiec stawił czoła sprawcom. Za to „wykroczenie” przepędzono go przez miasto, wieszając mu na szyi szyld z napisem „Ten brudny Żyd uderzył niemieckiego chłopca”. Małżonkom wraz z córką udało się na czas wyemigrować do Stanów Zjednoczonych, a syn uciekł do Urugwaju. Zdjęcie: własność prywatna
2.) W marcu 1939 r. Prusy Wschodnie świętowały aneksję Kraju Kłajpedzkiego (Memelland). Mieszkający tam Żydzi utracili grunt pod nogami i środki do życia. Na zdjęciu Aron Puhn, jego żona Ella oraz ich córki Civa i Aviva uciekają na dworzec kolejowy w Kłajpedzie. Rodzina właściciela drukarni zdołała opuścić Kłajpedę, ale później zamordowano ich w Szawlach na Litwie. Zdjęcie: Archiwum zdjęć Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego, Berlin